اشعار ابن سینا

[MaMaD agho]

ابن سینا در شعر نیز دستی داشته و اشعار زیادی به زبان عربی سرودهاست و حتی منظومههایی مثل قصیده ارجوزه در مسایل علمی ساختهاست. اشعاری نیز به زبان فارسی از او روایت کردهاند که برخی از آنها به نام دیگران نیز آمدهاست و با توجه به اسلوب و معانی آنها باید در انتساب این اشعار به ابن سینا تردید روا داشت. ما در اینجا، برای آشنایی مختصر با اشعار ابن سینا، گزیدهای از مستندترین آنها را میآوریم:

[align=center]غذای روح بود باده رحیق الحق / که رنگ او کند از دور رنگ گل را دق
به رنگ زنگ زداید ز جان اندوهگین / همای گردد اگر جرعهای بنوشد بق
به طعم، تلخ چوپند پدر و لیک مفید / به پیش مبطل، باطل به نزد دانا، حق
میاز جهالت جهال شد به شرع حرام / چو مه که از سبب منکران دین شد شق
حلال گشته به فتوای عقل بر دانا / حرام گشته به احکام شرع بر احمق
شراب را چه گنه زان که ابلهی نوشد / زبان به هرزه گشاید، دهد ز دست ورق
حلال بر عقلا و حرام بر جهال / که میمحک بود وخیرو شر از او مشتق
غلام آن میصافم کزو رخ خوبان / به یک دو جرعه برآرد هزار گونه عرق
چو بوعلی میناب ار خوری حکیمانه / به حق حق که وجودت شود به حق ملحق

□

روزکی چند در جهان بودم / بر سر خاک باد پیمودم
ساعتی لطف و لحظهای در قهر / جان پاکیزه را بیالودم
با خرد را به طبع کردم هجو / بی خرد را به طمع بستودم
آتشی بر فروختم از دل / وآب دیده ازو بپالودم
با هواهای حرص و شیطانی / ساعتی شادمان نیاسودم
آخر الامر چون بر آمد کار / رفتم و تخم کشته بدرودم
کس نداند که من کجا رفتم / خود ندانم که من کجا بودم

□

میحاصل عمر جاودانی است بده / سرمایهٔ لذت جوانی است، بده
سوزنده چو آتش است لیکن غم را / سازنده چو آب زندگانی است، بده

□

دل گرچه در این بادیه بسیار شتافت / یک موی ندانست ولی موی شکافت
اندر دل من هزارخورشید بتافت / آخربه کمال ذرهای راه نیافت

□

ماییم به عفو تو تولاکرده / وز طاعت معصیت تبرا کرده
آنجا که عنایت تو باشد، باشد / ناکرده چو کرده، کرده چون ناکرده

□

هر هیأت و هر نقش که شد محو کنون / در مخزن روزگار گردد محزون
چون باز همین وضع شود وضع فلک / از پرده غیبش آورد حق بیرون

□

در پرده سنحق نیست که معلوم نشد / کم ماند ز اسرار که مفهوم نشد
در معرفتت چو نیک فکری کردم / معلومم شد که هیچ معلوم نشد
کفر چو منی گزاف و آسان نبود / محکم تر از ایمان من ایمان نبود
در دهر چون من یکی و آن یکی هم کافر / پس در همه دهر یک مسلمان نبود

□

از قعر گل سیاه تا اوج زحل / کردم همه مشکلات گیتی را حل
بیرون جستم زقید هر مکر و حیل / هر بند گشاده شد مگر بند اجل[/align]


از شیوه نگارش کتابهای علمی و فلسفی ابنسینا و اشعار عربی او که مشهورترین آنها قصیده عینیه روحیه است به خوبی میتوان توانایی و تسلط او در شاعری و سخنوری در ادبیات عرب را دریافت. اشعار فارسیای که به ابنسینا نسبت دادهاند، روی هم رفته ۲۲ قطعه و رباعی در ۶۵ بیت میشود، ولی در صحت انتساب آنها به وی تردید کردهاند.

[ali m]

من ارامگاه ابن سينا رفتم محيطش خيلي عرفانيه.

[حاج بابک]

این بیتش عالی بود بیرون جستم زقید هر مکر و حیل / هر بند گشاده شد مگر بند اجل